Przewodnik po oponach

Poznaj sposoby dobierania i optymalnego wykorzystania opon. Jaki powinien być właściwy poziom ciśnienia? W jaki sposób dowiedzieć się, czy zużycie bieżnika jest zbyt duże? Dlaczego i jak zmieniać opony na osiach? W tym dziale znajdziesz wszystko na temat bezpiecznej jazdy i opon.

Odczytywanie opon

Podstawowe dane na temat opony można odczytać z jej boku.

Bok opony:

1. Typ opony - Określa właściwą eksploatację opony. Opona przeznaczona do samochodów osobowych ma symbol "P", a do lekkich ciężarowych – "LT", "C" (oznaczenia amerykańskie - występują na oponach produkowanych w Stanach Zjednoczonych).

2. Szerokość opony - Szerokość mierzona od boku do boku opony / zewnętrznymi stronami ścian bocznych, podana w milimetrach.

3. Profil - Wartość określająca stosunek wysokości przekroju opony do jej szerokości. Liczba „65" oznacza, że wysokość opony stanowi 65% jej szerokości.

4. Konstrukcja - Informuje o tym, w jaki sposób opona została wykonana. Opona radialna, w której włókna osnowy ułożone w warstwy tworzące korpus opony biegną promieniowo w poprzek opony, od obrzeża do obrzeża, ma symbol „R". Opona diagonalna, w której włókna osnowy biegną ukośnie w poprzek opony, od obrzeża do obrzeża, zaś kolejne warstwy osnowy dla zwiększenia wytrzymałości mają włókna ułożone po skosie względem siebie, ma oznaczenie „B".

5. Średnica koła - Szerokość obręczy, na których może być montowana opona. Średnica koła przedstawionej tu opony wynosi 38 cm (15 cali).

6. Indeks nośności - Wskazuje maksymalne obciążenie wyrażone w funtach, które może zostać przeniesione przez prawidłowo napompowaną oponę. W innym miejscu, na boku opony, można również odczytać maksymalne obciążenie wyrażone zarówno w funtach, jak i w kilogramach.

7. Indeks prędkości - Wskazuje maksymalną prędkość nominalną opony. Litera „H" oznacza, że maksymalna prędkość opony to 210 km/h (130 mil/h). Indeks prędkości dotyczy jedynie możliwości opony i nie jest zaleceniem przekraczania ograniczeń prędkości. Samochód należy prowadzić zawsze zgodnie z ograniczeniami prędkości.

8. Dot - Oznacza, że opona jest zgodna ze wszystkimi obowiązującymi normami bezpieczeństwa, ustanowionymi przez amerykański Departament Transportu (DOT – Department of Transportation). Obok znajduje się kod identyfikacyjny opony lub jej numer seryjny, składający się maksymalnie z dwunastu znaków.

9. UTQG - Skrót angielskiego zwrotu Uniform Tire Quality Grading (jednorodna klasyfikacja jakości opon), czyli systemu oceny jakości, opracowanego przez amerykański Departament Transportu (DOT). Więcej informacji na temat UTQG znajdziesz w dziale „Klasyfikacja opon".

Produkcja opon

Od mieszania do kontrol.

Mieszanie

Produkcja opony rozpoczyna się od wymieszania surowców (pigmentów, środków chemicznych oraz około trzydziestu różnych rodzajów gumy) w tzw. maszynach Banbury'ego. Pracują one pod wysokim ciśnieniem i w wysokiej temperaturze. Łączą wszystkie składniki w jeden materiał, który zostanie poddany wielokrotnemu rozdrobnieniu.

Drutówka

Kolejnym elementem opony jest drutówka, kształtem przypominająca obręcz, która jest dopasowana do obręczy koła samochodu.

Osnowa

Do opony są dodawane dwie warstwy włókniny, nazywane kordami, oraz para pasków ochraniających oponę przed ocieraniem o obręcz koła.

Bieżnik

Opona jest wzmacniana przez dodanie stalowych pasów zabezpieczających ją przed przebiciem i zapewniających dobrą przyczepność do nawierzchni. Ostatnim elementem opony jest bieżnik. Po dodaniu go do półfabrykatu opona jest gotowa do wulkanizacji.

Wulkanizacja

Ostateczny kształt i wzór bieżnika opona uzyskuje w prasie wulkanizacyjnej. Ogromne formy – działające na zasadzie gofrownicy – kształtują i wulkanizują oponę na gorąco. W formie jest wyżłobiony wzór bieżnika, oznaczenia widoczne później na boku opony, nazwa producenta i inne dane wymagane przez prawo. Opony są wulkanizowane w temperaturze ponad 300°C. W zależności od wymiarów opony trwa to od 12 do 25 minut.

Kontrola

Zwulkanizowane opony poddawane są kontroli jakościowej. Egzemplarze wykraczające parametrami poza normy są odrzucane na tym etapie. Część wad, widocznych na powierzchni opony, wykrywają kontrolerzy, pozostałe – wyspecjalizowane maszyny. Wszelkie wady wewnętrzne lub uszkodzenia wykrywane są w prześwietleniu. Ponadto inżynierowie kontroli jakości rozcinają wybrane losowo opony i badają szczegółowo ich konstrukcję.

Indeksy prędkości i nośności

Indeks prędkości określa maksymalną prędkość użytkowania opony. Poniżej lista indeksów prędkości wraz z odpowiadającymi im prędkościami w kilometrach i milach na godzinę. Ten system oznaczeń stosowany jest przez wszystkich producentów opon.

Indeks nośności to standardowy system oznaczania maksymalnej nośności opony, czyli maksymalnego obciążenia eksploatacyjnego.

Klasy jakości opon

Opony do samochodów osobowych są zazwyczaj klasyfikowane na podstawie trzech czynników: zużycia bieżnika, przyczepności i odporności na temperatury.

Standard jednorodnej klasyfikacji jakości opon (UTQG – Uniform Tire Quality Grading)

Z wyjątkiem opon zimowych wymagania DOT nakładają na producentów obowiązek klasyfikacji opon do samochodów osobowych według sprawności opony, określonej takimi parametrami jak zużywanie się bieżnika, przyczepność oraz odporność na działanie temperatur.

Zużycie bieżnika

Ta klasa określa prędkość zużywania się opon w kontrolowanych warunkach. Wynik 100 to podstawowy standard jakości. Opona, która uzyskała wynik 200, zużywa się dwa razy dłużej w testach niż opona o wyniku 100. Ponad 100 – LEPSZE, 100 – PODSTAWOWE, mniej niż 100 – GORSZE. Uwaga: klasyfikacja zużycia bieżnika jest prawidłowa tylko w testach porównawczych wyrobów z asortymentu jednego producenta.

Przyczepność

Klasy przyczepności określają zdolność opony do zatrzymywania się na mokrej nawierzchni. Test hamowania przebiega na prostej drodze i nie uwzględnia przyczepności opony na zakrętach. A – najlepsza, B – średnia, C – przeciętna.

Odporność na temperatury

Klasa odporności na temperatury określa stopień odporności opony na ciepło wydzielane w trakcie pracy ogumienia. A – najlepsza, B – średnia, C – przeciętna.Uwaga: przepisy prawne nakładają obowiązek spełniania przez wszystkie opony minimalnych wymogów Klasy C.

Żródło: Materiały Goodyear